Rượu Xuân Thạnh – Trà Vinh

2005

“Anh uống dùm em chung Xuân Thạnh
Đã ngà say đỏ mặt rồi nè,
Đi qua bao sóng đời ma mãnh.
Vô tình chiếm hữu mất ngày xanh.
Em giữ ngày xưa ở nơi đâu ?
Theo lá vàng rơi mấy cuộc sầu,
Quen với chén cay khi đơn độc”

Bạn cùng bóng tối suốt đêm thâu. Hà Nội có rượu Làng Vân, Bình Định có rượu Bàu Đá, Long An có rượu Gò Đen, Bến Tre có rượu Phú Lễ… ở Trà Vinh cũng có một loại rượu khá nổi tiếng và là một trong những đặc sản của Tỉnh đó là rượu Xuân Thạnh. Loại rượu này cao độ, có hương vị nồng nàn và hấp dẫn. Được sản xuất từ gạo nếp mùa truyền thống với 14 loại viên men làm ra rượu, 48 dòng nấm mốc và 35 dòng nấm men thuần gia truyền đã cho ra đời một loại rượu có hương vị đặc biệt mà không nơi nào có thể so sánh được, lâu nay loại rượu này được một số gia đình cùng một dòng tộc tại ấp Xuân Thạnh (Hòa Thuận, Châu Thành) nắm giữ bí quyết. Đặc biệt rượu Xuân Thạnh mà dùng với món trâu luộc cơm mẻ thì thật là thú vị và nó không gây khó chịu cho người lỡ vui quá chén

Một ngụm rượu Xuân Thạnh nuốt xuống, mọi thứ tinh túy như đang chìm đắm trong ta, một thứ quà quê mà không phải lúc nào ta muốn cũng có, một chút hồn quê mà ta mãi không quên

Rượu hiện ra, dịu dàng, nõn nà, trong suốt. Tay nâng chén rượu, ngưồi ta hớp một hớp thật nhỏ, khẽ chép miệng rồi mới uống hớp đầu tiên, hớp thứ hai… Người ta thấy tinh thần phấn khởi. Nỗi mệt nhọc được giảm đi, tâm hồn nhẹ tênh. Người sành rượu, trước hết cầm lấy chai rượu, ngắm nghía một lát như say đắm, như vuốt ve chai rượu, thận trong mà âu yếm nồng nàn như cái kiểu giải y một cô gái. Anh ta lại đặt chai rượu xưống. Tay nắm chặt chiếc chén trong tay, ướm ướm. Chén rượu không có tai. Có thể là chiếc chén Bát Tràng, chén ở lò ông Thiếu hoặc chén cổ có men sáng, dưới đáy có chữ “Nội phủ”. Quanh chén có vẽ chút thủy mặc và hai câu thơ:

“Vị thủy đầu can nhật
Kỳ sơn nhập mộng thần”

Anh ta rút nút chai bằng cuộn lá chuối khô ra, ngửi ngửi rồi rót rượu ra chén. Thế là rượu hiện ra, dịu dàng, nõn nà, trong suốt. Có thể là độc ẩm (uốn rượu một mình) hoặc đa ẩm (uống với nhiều người). Trong mấy người uống rượu với nhau, người ít tuổi hơn phải giữ ý. Khi nâng chén, không để chén của mình cao hơn chén của người nhiều tuổi. Tay nâng chén rượu, ngưồi ta hớp một hớp thật nhỏ, khẽ chép miệng rồi mới uống hớp đầu tiên, hớp thứ hai… Người ta thấy tinh thần phấn khởi. Nỗi mệt nhọc được giảm đi, tâm hồn nhẹ tênh. Người ta quên đi mọi bi kịch, mọi sự vụn vặt trongcuộc sống. Tự biến mình từ nô lệ của cuộc sống vật chất sang tự do. Người ta chuyển thực tế vào mộng một cách dễ dàng và êm ả. Khi uống với bạn bè, người ta cùng uống, cùng say để tỏ tình thật với nhau, uống cho sự giao ước, hứa hẹn được bền vững. Con quỷ tinh nghịch trong rượu sẽ đưa người uống rượu trở về những ngày vàng son. Họ trở nên dịu dàng, chan hòa, vui tươi. Người sành rượu phải tri kỳ vị (biết vị của rượu), tri kỳ hương (biết hương thơm của rượu), trị kỳ ảo (biết sự huyền ảo), tri kỳ linh (biết cái linh hồn cỉa rượu)… Người ta uống nếm, uống thưởng thức, uống lấy say.

“Anh uống dùm em chén rượu này,
Khi nào hạnh phúc nắm trên tay,
Hãy dõi vô biên mà cất tiếng
Ru êm thi tứ cuộc vui vầy !”

(Theo Lê Quốc Thanh)